Yürümek/Yürütmek

Yürümek, son günlerin en çok konuşulan, tartışılan konu ve eylemi. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin milletvekili, eski gazeteci Enis Berberoğlu’na müebbetten indirilmiş 25 yıl ağır hapis cezası verilmesi ve Yargıtay süreci beklenmeden tutuklanmasına tepki olarak “Adalet” arayışına ön ayak olmak, adalet/adaletsizlik kavram ve gelişmelerine dikkat çekmek üzere yürümeye başladı.

Ankara’dan başlattığı yürüme eyleminin Berberoğlu’nun tutuklu bulunduğu İstanbul Maltepe Cezaevi’nin önünde sonlanacağını açıklayan Kılıçdaroğlu günlerdir dur durak bilmeksizin, yorulmaksızın yürüyor. Yürüdükçe açıldı, çoştu, o çoştukça parti tabanının ötesinde bir çoşku seline yol açtı. Her gün onbinler ardı sıra yürüyüşüne eşlik etmeye, destek vermeye başladı.

Kitlenin vakurluğu, disiplini, temkinliliği provakasyona izin vermezken, bu yöndeki girişimler de alkışlarla karşılandı, amaç hasıl olamadı. 69 yaşında olan Kılıçdaroğlu ise herkesi şaşırtan bir dinçlikle yürüyüşünü sürdürüyor. Planlandığı şekilde gitmesi halinde ise 9 Temmuz Pazar günü büyük bir miting ile yürüyüş son bulacak.

Birinin/birilerinin yürümesi için bir neden olması, bir yürüten olması gerekli. Bu nedenle YÜRÜMEK ve YÜRÜTMEK sözcüklerinin Türk Dil Kurumu Sözlüğü’ndeki karşılıklarını bir arada ele alayım istedim.

Yürümek sözcüğünün on iki karşılığı sıralanmış sözlükte. 1. Adım atarak ilerlemek, gitmek 2. Karada veya suda, herhangi bir yöne doğru sürekli olarak yer değiştirmek 3. Çocuk ayakları üzerinde gezecek duruma gelmek 4. Yayan gezmek, yayan gitmek 5. Yol almak 6. Bir yere gelmek, bir yere ulaşmak, kaplamak 7. Üzerine doğru gitmek, akın etmek, saldırmak, hücum etmek 8. Faiz, hesap edilmek, işlemek 9. Geçmek, ilerlemek, değişmek 10. Bir işte ileri gitmek 11. Gereği gibi yapılmak veya ilerlemek 12. Ölmek

Kılıçdaroğlu’nun uzun yürüyüşünü karşılayan anlamlar açısından bakarsak, gerçek ve mecazi anlamlarıyla farklı şekillerde ele alabiliriz. Eylemin fiziki karşılığı olarak değerlendirdiğimizde adım atarak ilerlemek bunlardan biri. Yayan gezmek, yayan gitmek; yol almak; bir yere gelmek, bir yere ulaşmak olarak değerlendirebiliriz.

Eylemin amacını karşılayan tanımlar da var sözcüğün karşılığında, Üzerine doğru gitmek, akın etmek, saldırmak, hücum etmek; gereği gibi yapılmak veya ilerlemek. Bu anlamlar ise Kılıçdaroğlu’nun eyleminin ADALET arayış ve talebini karşılayan, haksız ve hukuksuz uygulamaya/lara dikkat çekme talebinin karşılığı olarak ele alınabilir.

Yürümek sözcüğünün karşılıklarından ikisini ise bu yürüyüşün mecazi anlamı olarak değerlendirmek mümkün. Çocuğun ayakları üzerinde gezecek duruma gelmesi ve ölmek. CHP uzun zamandır bir arayış içinde emekleyip duruyordu. Kendi yol ve yönünü bulma konusunda epey bir yalpalayıp savrulduktan sonra bu eylemle birlikte yeniden 70’li yılların sonundaki heyecan ve enerjiyi yakalamayı, ayakları üzerinde durarak yürümeyi başarmaya çalışıyor. Bunu başaramaması halinde ise yürümek sözcüğünün son karşılığı, aynı zamanda her şeyin sonu olan “ölmek” kaçınılmaz son.

Gelelim Yürütmek sözcüğüne. Onun da altı farklı karşılığı var TDK sözlüğünde. 1. Yürüme işini yaptırmak, yürümesini sağlamak 2. Gerektiği gibi yapmak, uygulamak 3. (hukuk) Bir yargıyı yerine getirmek, uygulamak 4. Kabul edilmesi veya tartışılması için bildirmek, açıklamak, öne sürmek 5. İşinden veya bulunduğu yerden çıkarmak 6. Habersiz olarak almak, çalmak

Bu anlamlardan ikisini, sözü edilen eylemle ilişkilendirmek mümkün. Kılıçdaroğlu parlamento içinde elde edemediği sonucu, yollara düşerek ülkeye ve dünyaya duyurma yolunu seçti.

Yürümesinler deniyorsa, yürütmeyeceksin!

Yürütürsen, yürürler!

6 Temmuz 2017